Кышкы майрамдарга пантомима: Аяз Ата, чырша жана кар
Кышкы майрамдарга пантомима: Жаңы жылдын алдындагы кечелерде жана кышкы каникулда балдар менен бүт үй-бүлө ойной турган оюн. Аяз Ата, чырша, белек, кардан жасалган адам, чана тебүү жана тоңгон көл сыяктуу сөздөрдү сүйлөбөй, кыймыл менен гана көрсөтөсүз. Эки командага бөлүнүңүз, ар бир кезекке 60 секунд, кичинекей балдарга 90 секунд бериңиз жана табылган ар бир сөз үчүн бир упай жазыңыз.
Кышкы майрам мезгили качан башталат?
Кыргызстанда кышкы майрам маанайы декабрдын ортосунда эле сезиле баштайт. Балдар бакчаларында жана мектептерде жаңы жылдык кечелер өтөт, Бишкектин Ала-Тоо аянтында жана башка шаарларда чоң чырша жасалат, үйлөрдө балдар чыршаны кооздошот. Андан кийин мектептерде кышкы каникул башталат, жана үй-бүлөлөр көп убакытты чогуу өткөрөт.
Пантомима ушул мезгилге абдан ылайыктуу: сыртта суук болгондо бүт үй-бүлө бир бөлмөгө чогулат, ал эми оюнга эч кандай жабдык керек эмес. Ал жаңы жылдык кечеде, туугандардыкына конокко барганда же тоодогу эс алууда, мисалы Караколдун же Чоң-Таштын лыжа базасында кечинде ойнолот.
Аяз Ата жана майрамдык карталар
Майрамдык карталар Рождество колодасынан алынды, ал эми Аяз Ата Туурап көрсөт колодасында бар. Биз чыршага, белекке жана жаңы жылдык кооздукка байланышкан, бардыгына тааныш карталарды тандадык.
| Карта | Кантип көрсөтүү керек |
|---|---|
| Аяз Ата | Узун сакалыңызды сылап, оор капты ийниңизге салып, балдарга белек таратыңыз |
| Чырша | Колдорду ылдый карай кенен жайып, төбөңүздөн жылдыз «тагыңыз» |
| Шар жасалгасы | Көрүнбөгөн шарды абайлап алып, бутакка илип, анан аны сындырып алгандай коркуңуз |
| Белек кагазы | Кутуну кагазга ороп, скотч тартып, ал колуңузга жабышып калсын |
| Аяз Атанын устаканасы | Балка менен оюнчук жасап, аны кутуга салып, кийинкисин алыңыз |
| Эльф | Учтуу калпак кийгендей кылып, кичинекей кадам менен шашып иштеңиз |
| Момпосуй таякча | Ийри таякты кармап, аны жалап, жылмайыңыз |
| Чаталышкан гирлянда | Узун жипти чечүүгө аракет кылып, акыры өзүңүз оролуп калыңыз |
| Муз конки тебүү | Колду артка коюп, бир буттан экинчисине жылмып, анан теңселиңиз |
| Кагаз таажы | Башыңызга таажы кийип, падышадай керсейип отуруңуз |
Колодада «Рудольф» деген карта да бар: бул кызыл мурундуу бугу, аны көрсөтүү үчүн колду баштын үстүнө мүйүз кылып, мурдуңузду жаркыратып көрсөтүңүз.
Кыш жана кар: сыртта эмне болот?
Кыш темасы балдар үчүн эң жеңил, анткени алардын бардыгы карды, чананы жана суукту өз көзү менен көргөн. Бул карталар Кыш колодасынан:
- Кар: манжаларды кыймылдатып, асмандан жай түшкөн карды көрсөтүңүз, анан аны тилиңиз менен кармаңыз.
- Чана менен төбөдөн түшүү: отуруп, жипти кармап, ылдый учуп баратканда шамалга бетиңизди тосуңуз.
- Тиш кагылдыруу: өзүңүздү кучактап, бүрүшүп, тиштериңиз үнсүз калчылдасын.
- Муз үй куруу: кар кесектерин тизип, үстүнө дагы бирин коюп, ичине кирип отуруңуз.
- Үч куртка кийип алуу: бир куртка кийип, анан экинчисин, үчүнчүсүн, акыры колуңуз бүгүлбөй калсын.
- Колгаптын бирин жоготуу: бир колуңузду карап, чөнтөктөрдү, карды, бардык жерди издеңиз.
- Көрүнбөгөн музга жыгылуу: ишенимдүү басып баратып, колдорду кенен жайып тайгаланыңыз.
- Бетке кар тийгизүү: кар тоголок жасап, ыргытып, анан өзүңүзгө тийгенин ойноңуз.
- Унааны узак жылытуу: унаага отуруп, колду ысытып, саатты карап, күтүп отуруңуз.
Колодада жок болсо да, кардан жасалган адамды сөзсүз кошуңуз: үч тоголок жасап, бирин экинчисинин үстүнө коюп, мурдуна сабиз сайыңыз.
Майрамдык салттар: эртеңдик жана дасторкон
Жаңы жылдык дасторкондун айланасындагы карталар Майрамдар колодасында бар: «Жаңы жыл», «От чачуу», «Конфетти», «Майрам калпагы», «Дасторкон жаюу». Балдар үчүн аларга бакчадагы же мектептеги жаңы жылдык эртеңдиктин көрүнүштөрүн кошуңуз: «Чыршаны айланып бийлөө» (бардыгы кол кармашып, тегерек болуп айланат), «Аяз Атаны чакыруу» (колду оозго алып, үнсүз «Аяз Ата!» деп кыйкыргандай кылуу), «Ыр окуп белек алуу» (Аяз Атанын алдында түз туруп, ыр окуп, анан белекти кучактоо). Булар колодада жок, бирок кагаз карталарга жазсаңыз, балдар өз эртеңдигин дароо тааныйт. Жаңы жыл түнүнүн өзүнө арналган толук идеялар жаңы жылга пантомима деген макалада.
Кышкы кечеге эки майрамдык вариант
Классикалык оюндан тышкары кышкы майрамдарга өзгөчө ылайыктуу эки вариант бар. Экөө тең даярдыкты талап кылбайт жана балдарга абдан жагат.
«Аяз Атага кат». Ар бир бала кичинекей кагазга Аяз Атадан эмне сурагысы келгенин жашыруун жазат же тартат: велосипед, куурчак, конструктор, күчүк. Кагаздарды калпакка салып, чоңдор кезек менен бирден алат да, ал белекти үнсүз көрсөтөт. Ким өзүнүн тилегин биринчи тааныса, ошол бала сахнага чыгып, кийинки кагазды көрсөтөт. Ата-энелер ушул жол менен балдардын эмнени күтүп жатканын да билип алышат.
«Кышкы күн». Көрсөтүүчү бир картаны эмес, кыскача окуяны көрсөтөт: эртең менен терезеден карды көрүү, кийинүү, чана менен тоого чыгуу, жыгылуу, анан үйгө келип ысык чай ичүү. Команда окуянын ар бир бөлүгүн табышы керек. Бул вариант чоңураак балдар жана өспүрүмдөр үчүн кызыктуу, анткени ал жөн гана сөздү эмес, бүтүн окуяны ойлоп табууну талап кылат.
Курагына жараша кайсы карталарды тандайт?
| Курак | Карталар | Кеңеш |
|---|---|---|
| 4-6 жаш | Аяз Ата, Кар, Чана, Чырша, Белек | Чоңдор картаны окуп берет, үнгө уруксат |
| 7-10 жаш | Муз конки тебүү, Муз үй куруу, Шар жасалгасы, Эльф | Ар бир кезек 90 секунд |
| 11 жаш жана чоңдор | Чаталышкан гирлянда, Колгаптын бирин жоготуу, Унааны узак жылытуу | 60 секунд, кыйын карталарга 2 упай |
Кышкы майрамдарга пантомима кечесин кантип өткөрсө болот?
- Командаларга ат коюңуз. Мисалы, «Аяз Аталар» жана «Кар кыздар».
- Кийим даярдаңыз. Көрсөтүүчү жылуу калпак же моюн орогуч кийип чыксын, бул маанай берет.
- Жылытуудан баштаңыз. Биринчи раунд кыш темасында, андан кийин майрамдык карталар.
- Акыркы раундду тандаңыз. Ар бир команда каршы командага бир картаны өзү жазып берет.
- Сыйлык бериңиз. Жеңгендерге мандарин же таттуу, ал эми бардык балдарга мактоо.
Карталарды жазууга убакыт болбосо, Act Up колдонмосунда кыш жана майрам колодалары даяр: телефонду чекеңизге коюп, бүт үй-бүлө көрсөтөт, сиз табасыз.
