Yolka şənliyi oyunları: Şaxta Baba və qış pantomiması
Yolka şənliyi oyunları arasında pantomima ən rahat və ən gülməlisidir: uşaq kartdakı sözü danışmadan göstərir, qalanlar tapmağa çalışır. Şaxta Baba, Qar qız, qar dənəciyi, qartopu döyüşü, hədiyyə qablaşdırmaq və bayram ağacını bəzəmək kimi qış sözləri bağça, məktəb və ev yolkası üçün eyni dərəcədə uyğundur. Bir neçə kart, taymer və kiçik hədiyyələr kifayətdir.
Yolka şənliyi oyunları arasında pantomima niyə yaxşı işləyir?
Dekabrın ikinci yarısında bağçalarda və məktəblərdə keçirilən yolka şənlikləri uşaqların ilin ən çox gözlədiyi günlərdəndir. Uşaqlar dovşan, ayı, tülkü, qar dənəciyi kostyumları geyinir, Şaxta Baba ilə Qar qızı gözləyir, şeir deyib hədiyyə alır. Pantomima bu proqrama təbii şəkildə uyğun gəlir:
- Kostyumla birləşir. Dovşan kostyumlu uşaq dovşanı göstərəndə həm özü, həm də valideynlər sevinir.
- Səhnə qorxusunu azaldır. Şeir deməyə utanan uşaq hərəkətlə daha rahat çıxış edir.
- Hazırlıq tələb etmir. Tərbiyəçi və ya müəllim kartları beş dəqiqəyə hazırlaya bilər.
- Bütün yaşlar üçündür. Eyni oyunu bağçada da, ailə yolkasında da oynamaq olar.
Qış və bayram sözləri: yaşa görə siyahı
Aşağıdakı kartların çoxu Milad bayramı və Qış dəstlərinin nümunələrindəndir. Hər ikisi bizim Yeni il yolkası ovqatına tam uyğundur.
| Yaş | Kartlar | Necə göstərmək olar |
|---|---|---|
| 4-6 yaş | Qar, Palto, Hədiyyə, Dovşan, Şaxta Babanı gözləmək | Hədiyyə üçün böyük qutunu qucaqlayıb sevinin; Şaxta Babanı gözləmək üçün pəncərədən baxıb səbirsizliklə əl yelləyin |
| 7-9 yaş | Qartopu döyüşü, Hədiyyələri qablaşdırmaq, Bayram ağacına şar asmaq, Təpədən kirşə ilə enmək, İsti şokolad | Kirşə üçün oturub əlləri irəli uzadın və yıxılırmış kimi yana əyilin |
| 10-12 yaş | İşıq çələngi, Yeni il yarmarkası, Şaxtada nəfəs buğlanması, Xizəklə dağdan enmək, Donmuş göl | Yarmarka üçün piştaxtalar arasında gəzib hədiyyə seçin, pul sayın |
| Hamı üçün | Dolaşıq işıq çələngi, Üzə dəyən qartopu, Kağız tac | Çələngi açmağa çalışın və getdikcə daha çox dolaşın |
Yerli ideya kimi Şahdağda xizək sürmək kartını da əlavə edin (Qış dəstində çətin səviyyədədir): dağın zirvəsində dayanıb aşağı baxın, sonra cəsarətlə enin.
Yolka personajları: Şaxta Baba, Qar qız və dostları
Yolkanın öz qəhrəmanları var. Bunları ümumi ideya kimi kartlara yazın:
- Şaxta Baba: uzun saqqalı sığallayın, çiyninizə ağır torba alın, əsanı yerə vurun.
- Qar qız: zərif addımlarla gəzin, ovucunuzdan qar dənəciyi üfürün.
- Qar adam: dik dayanın, əllərinizi qol kimi yana açın, burnunuzu kök kimi uzadın.
- Qar dənəciyi: barmaq ucları üstə fırlanaraq yavaş-yavaş yerə enin.
- Dovşan və tülkü: dovşan üçün iki barmaq qulaq və sıçrayış, tülkü üçün hiyləgər baxış və quyruğu yelləmək.
- Rudolf: bu kart Milad bayramı dəstindədir: əllərlə buynuz düzəldin, burnunuzu göstərib parlayırmış kimi gözlərinizi qırpın.
Bağça yolkası üçün 15 dəqiqəlik oyun planı
- Hazırlıq. Tərbiyəçi 8-10 kartı torbaya qoyur. Kartlarda şəkil də olsa, oxuya bilməyən uşaqlar üçün daha asan olar.
- Aparıcı. Şaxta Baba və ya Qar qız torbadan kart çıxarır və uşağın qulağına pıçıldayır.
- Göstərmək. Uşaq sözü göstərir. Kiçikləri tələsdirməyin: taymer qoymayın və ya 2 dəqiqəyə qədər vaxt verin. Lazım olsa, tərbiyəçi yanında eyni hərəkəti edərək kömək edir.
- Tapmaq. Qalan uşaqlar əl qaldırıb cavab verir. Düz tapan da, göstərən də alqış alır.
- Mükafat. Oyunun sonunda hər uşaq kiçik bir konfet və ya stiker alır. Yolkada uduzan olmamalıdır.
Ev yolkası və ailə şənliyi üçün variantlar
Evdə qohum uşaqları bir araya gələndə oyunu bir az çətinləşdirmək olar:
- Komanda yarışı. Uşaqlar iki komandaya bölünür, hər komandanın yanında bir böyük köməkçi olur. Hər düz cavab bir “qar dənəciyi” qazandırır, yəni kağızdan kəsilmiş fiqur.
- Hədiyyəli final. Son raundda hər düz cavab üçün uşaq yolkanın altından kiçik hədiyyə seçir.
- Valideyn növbəsi. Uşaqlar kartı seçir, valideynlər göstərir. Ata Şaxta Babanı, ana Qar qızı göstərəndə hamı güləcək.
Ad günü kartlarından da istifadə edə bilərsiniz: Balon, Hədiyyə kağızı, Sürpriz partisi, Sehrbaz. Bunlar yolka ovqatına yaxşı uyğun gəlir.
Qış tətilində qohum uşaqları bir neçə gün bir evdə qalırsa, oyunu hər axşam qısa bir ənənəyə çevirin: şam yeməyindən sonra 10 dəqiqəlik bir raund, hər axşam yeni mövzu. Bir axşam heyvanlar, o biri axşam nağıl qəhrəmanları, sonra qış idmanı. Tətilin sonunda ən çox xal toplayan uşaq “yolkanın ulduzu” adını alır.
Tərbiyəçi və müəllimlər üçün praktik məsləhətlər
Yolka şənliyi qısa və dolğun proqramdır, ona görə oyunu ssenariyə əvvəlcədən yerləşdirin:
- Yeri düzgün seçin. Pantomimanı Şaxta Babanın gəlişindən sonra, hədiyyə paylanmasından əvvəl qoyun. Uşaqlar ən həvəsli anlarında olur, hədiyyə gözləntisi isə diqqəti saxlayır.
- Kartları sınaqdan keçirin. Hər kartı bir dəfə özünüz göstərin. Göstərməsi çətin olanı dəyişin: “işıq çələngi” 4 yaşlı üçün mürəkkəbdir, “qar adam” isə asandır.
- Şəkilli kartlar. Oxuya bilməyən uşaqlar üçün kartda sözün yanında kiçik şəkil olsun. Uşaq şəklə baxıb nə göstərəcəyini dərhal anlayır.
- Valideynləri qoşun. Tamaşaçı kimi oturan valideynlərə bir raund verin. Uşaqlar valideynlərin göstərdiyini tapanda xüsusilə sevinir.
- Mahnı ilə bitirin. Oyunun sonunda hamı birlikdə yolka ətrafında dövrə vurub mahnı oxusun. Pantomima oyunu bitəndən sonra səsli mahnı uşaqlar üçün əsl rahatlamadır.
- Fotoqraf hazır olsun. Pantomima anları şənliyin ən gülməli şəkillərini verir. Valideynlərdən birinə çəkiliş tapşırın.
Daha çox ideya
Bayram tək yolka ilə bitmir. 31 dekabr gecəsi bütün ailə üçün oyun ideyaları Yeni il pantomima bələdçisindədir. Bağça yaşlı uşaqlar üçün daha sadə kartlar isə Yalnız uşaqlar üçün dəstindədir: Pişik, Dovşan, Ay, Tort, Kəpənək, Sabun Köpüyü.
