پانتومیم شب یلدا: کلمه‌ها و ایده‌های زمستانی برای دورهمی

از تیم Act Up · به‌روزرسانی: ۱۶ مهر ۱۴۰۵

پانتومیم شب یلدا یعنی همان دورهمی بلندترین شب سال، این بار با بازی. جمع را دو تیم مختلط کنید، کارت‌هایی از رسم‌های یلدا مثل «خوردن هندوانه شب یلدا»، «دانه کردن انار» و «فال حافظ» و کلمه‌های زمستانی مثل «گلوله برف» و «کشمکش با لحاف» بنویسید و هر نوبت را ۶۰ تا ۹۰ ثانیه بگذارید. از بچه تا مادربزرگ همه بازی می‌کنند.

چرا پانتومیم برای شب یلدا عالی است؟

شب یلدا، شب ۳۰ آذر، شبی است که خانواده تا دیروقت دور هم می‌ماند. بعد از شام و هندوانه و آجیل، معمولاً یک جای خالی در برنامه هست که بچه‌ها حوصله‌شان سر می‌رود و بزرگ‌ترها سرگرم گفت‌وگوی خودشان‌اند. پانتومیم این فاصله را پر می‌کند:

• وسیله نمی‌خواهد: چند تکه کاغذ، یک کاسه و یک ساعت کافی است.
• همه سنین با هم: بچه‌ها حیوان و برف را اجرا می‌کنند، بزرگ‌ترها فال حافظ و شاهنامه را.
• با حال‌وهوای شب جور است: کلمه‌ها از همان چیزهایی می‌آیند که روی سفره و دور کرسی می‌بینید.

کلمه‌های پانتومیم از رسم‌های یلدا

«خوردن هندوانه شب یلدا» در نمونه کارت‌های دسته اعیاد و جشن‌ها است و «جشن سده»، جشن زمستانی دیگر ایرانی، هم در همین دسته آمده. بقیه این جدول ایده‌های عمومی از رسم‌های یلداست:

کلمه‌های زمستانی برای پانتومیم شب یلدا

یلدا شروع زمستان است، پس کارت‌های زمستانی بهترین مکمل‌اند. همه این‌ها در نمونه کارت‌های دسته زمستان هستند:

• برف و گلوله برف: گلوله ساختن با دو دست و پرت کردنش به سمت تیم حریف.
• شال‌گردن: پیچیدن چند دور شال دور گردن تا جایی که فقط چشم‌ها پیدا باشد.
• به‌هم خوردن دندان‌ها از سرما: لرزیدن و بغل کردن خودتان.
• روز برفی تعطیل: شادی بی‌اندازه، انگار خبر تعطیلی مدرسه را شنیده‌اید.
• کشمکش با لحاف: صبح سرد و جنگ با لحافی که نمی‌خواهید از زیرش بیرون بیایید.
• گم کردن یک دستکش: یک دست گرم، یک دست یخ‌زده، و گشتن همه جیب‌ها.
• سر خوردن روی یخ نامرئی: این یکی همیشه بیشترین خنده را می‌گیرد.

خوراکی‌ها و اعضای فامیل برای دور ویژه

سفره یلدا پر از خوراکی است و هر کدام کارت پانتومیم خوبی می‌شود: هندوانه، انار، لبو، باقلا پخته، خرمالو و آجیل. برای دور شام هم از دسته غذا کارت‌هایی مثل «آش دوغ»، «شیرین پلو» و «دیزی مسی» بردارید؛ دیزی را با کوبیدن گوشت در کاسه نشان دهید.

یک دور مخصوص فامیل هم در شب یلدا خیلی می‌چسبد: «پدربزرگ»، «عمو»، «عمه»، «پسرعمو» و «نوه پسری» در دسته خانواده هستند. اجرای «پدربزرگ» با عصا و عینک، وقتی پدربزرگ واقعی جلوی شما نشسته، معمولاً اوج شب است.

یک دور ویژه شاهنامه و حافظ برای بزرگ‌ترها

در خیلی از خانواده‌ها، شب یلدا شب شاهنامه‌خوانی و فال حافظ است. یک دور پانتومیم با شخصیت‌ها و صحنه‌های شاهنامه، هم این رسم را زنده نگه می‌دارد و هم برای بزرگ‌ترها چالش جذابی است. چند ایده عمومی:

• رستم: بازوها را مثل پهلوان باز کنید و گرز سنگینی را روی شانه بگذارید.
• رخش: چهارنعل تاختن و شیهه بی‌صدا، کنار یک سوار خیالی.
• سیمرغ: بال‌های بزرگ و پرواز آرام بر فراز کوه. «سیمرغ اسطوره‌ای» در دسته پرندگان هم هست.
• ضحاک: دو مار روی شانه‌ها، با دو دستی که از پشت سر بالا می‌آیند.
• هفت‌خوان رستم: هفت انگشت را نشان دهید و بعد چند نبرد پشت سر هم را اجرا کنید.

برای بیت‌های معروف حافظ هم می‌شود دور جداگانه گذاشت، ولی این را فقط برای جمعی نگه دارید که حافظ را خوب می‌شناسند.

کلمه‌های کریسمس برای خانواده‌های مسیحی و مهمانی‌های زمستانی

برای مسیحیان ایران، از ارمنی‌ها تا آشوری‌ها، و برای ایرانی‌های خارج از کشور، فصل کریسمس و سال نو میلادی کمی بعد از یلدا از راه می‌رسد. اگر می‌خواهید یک دور کریسمسی هم داشته باشید، این‌ها در نمونه کارت‌های دسته کریسمس هستند: «درخت کریسمس»، «دودکش»، «عصای آب‌نبات»، «گوی تزئینی»، «کاغذ کادو»، «کارگاه بابانوئل» و «گره خوردن چراغ‌های ریسه‌ای».

برنامه یک شب پانتومیم یلدایی

1. قبل از مهمانی: ۴۰ تا ۵۰ کارت بنویسید، نصف آسان برای بچه‌ها.
2. بعد از شام: جمع را دو تیم کنید؛ در هر تیم هم بچه باشد، هم بزرگ‌تر.
3. دور اول، رسم‌های یلدا: نوبت‌های ۹۰ ثانیه‌ای.
4. وسط بازی: فال حافظ بگیرید و هندوانه را تمام کنید.
5. دور دوم، زمستان و فامیل: نوبت‌های ۶۰ ثانیه‌ای برای هیجان بیشتر.
6. پایان: تیم برنده اول از کاسه آجیل انتخاب کند.

برای ایده‌های بیشتر درباره بازی با همه سنین، مطلب پانتومیم خانوادگی را ببینید.