Шарады на Каляды: святочныя словы і ідэі для ўсёй сям'і
Шарады на Каляды найлепш складаць са слоў, якія ўсе ведаюць з дзяцінства: калядоўшчыкі з зоркай, каза, куцця, ёлка, свечкі, снегавік, падарункі пад ёлкай. Падзяліцеся на сямейныя каманды, дайце кожнаму 60 секунд на паказ, і пасля святочнай вячэры гульня збярэ разам і малых, і бабуль. Ніжэй гатовыя спісы і парады, як паказаць кожнае слова.
Чаму Каляды ідэальны час для шарад
У Беларусі калядныя святы доўгія: і каталіцкае Раство 25 снежня, і праваслаўнае 7 студзеня тут выхадныя дні, а побач з імі Новы год і Шчодры вечар. Многія сем’і адзначаюць абодва Раствы, таму нагод сабрацца за адным сталом шмат. А калі за сталом тры пакаленні, патрэбна гульня, якая не залежыць ад узросту і не патрабуе экранаў. Шарады якраз такія: бабуля паказвае калядоўшчыкаў, унук адгадвае, і наадварот.
Народныя калядныя традыцыі
Пачніце з таго, што робіць беларускія Каляды асаблівымі. Гэта агульныя ідэі, якія варта напісаць на паперках:
| Слова | Як паказаць |
|---|---|
| Калядоўшчыкі | Ідзеце гуртам, адзін нясе зорку на кіі і круціць яе |
| Вадзіць казу | Адзін гулец «каза» з рожкамі, другі вядзе яе за вяровачку |
| Механоша | Нясеце вялікі мех за плячыма і збіраеце пачастункі |
| Куцця | Мяшаеце кашу ў місцы, потым ставіце яе на покуць |
| Сена пад абрусам | Рассцілаеце сена па стале, накрываеце абрусам |
| Дванаццаць страў | Лічыце на пальцах да дванаццаці і расстаўляеце талеркі |
| Варажба | Кідаеце бот праз плот і глядзіце, куды ён паказвае |
| Шчодры вечар | Шчодра раздаеце ўсім пачастункі з поўных рук |
Калі за сталом ёсць дзеці, растлумачце кожную традыцыю пасля таго, як яе адгадалі. Гульня ператвараецца ў маленькі ўрок пра тое, як святкавалі прадзеды.
Святочныя словы з калоды «Каляды»
Калода Каляды змяшчае і рэлігійныя, і бытавыя вобразы свята:
- Лёгкія: Ёлка навагодняя, Падарункі пад ёлкай, Свечкі, Снегавік, Паўночны алень, Мандарыны на свяце, Насок для падарункаў, Гульня ў сняжкі, Сцэна нараджэння Хрыста.
- Сярэднія: Хаджэнне калядоўшчыкаў з зоркай, Куцця перад Раством, Упакоўка падарункаў у паперу, Пошук падарунка ў апошні момант, Калядны кірмаш, Майстэрня Дзеда Мароза, Калядны пень-торт.
- Складаныя: Спрабаваць схаваць падарункі ад дзяцей, Шкляны шар са снегам, Начная імша.
- Смешныя: Заблытаная гірлянда, Пачварны калядны світар, Папяровая карона, Заснуць пасля святочнага абеду.
Парада: «Заблытаную гірлянду» паказвайце як барацьбу з нябачнай вяроўкай, якая ўвесь час абкручваецца вакол рук. «Заснуць пасля святочнага абеду» лепш за ўсё ідзе, калі паказчык гладзіць жывот і павольна сыходзіць на канапу.
Зімовыя забавы
Каляды ў беларускай памяці заўсёды са снегам. З калоды Зіма бярыце:
| Картка | Падказка |
|---|---|
| Анёл на снезе | Ляжце на падлогу і махайце рукамі і нагамі |
| Канькі | Плаўныя слізгальныя крокі з рукамі за спінай |
| Дзьмуць на рукі, каб сагрэцца | Дзьмеце ў далоні і пацірайце іх |
| Санкі-табагган | Сядзьце і нахіліцеся назад, як на крутой горцы |
| Будаваць іглу | Кладзеце ўяўныя снежныя цаглінкі па крузе |
| Замерзлы стаў | Асцярожна правяраеце лёд нагой |
Зімовыя карткі добрыя яшчэ і тым, што іх можна паказаць нават на кухні, не ўстаючы з-за стала. «Дзьмуць на рукі, каб сагрэцца» і «Шапка цёплая» адгадваюць за секунду, таму пакіньце іх для самых малых гульцоў.
Салодкі стол: дэсерты для шарад
Пасля посных страў куцейнай вячэры і святочнага стала прыходзіць час салодкага, і гэта таксама добрая тэма. З калоды Дэсерты падыдуць Торт, Шакалад, Абаранкі, Пірог з яблыкамі і Напалеон, а самі можна дапісаць мядовік, хварост і ламанцы з макам. Хварост весела паказваць як смажанне тонкіх палосак цеста, якія закручваюцца, а Напалеон як складанне шматлікіх слаёў адзін на адзін.
Калядныя казкі, фільмы і героі
Зімовыя святы немагчыма ўявіць без казак, якія пераглядаюць кожны год. Іх можна вылучыць у асобны раўнд. Гэта агульныя ідэі, апрача Малога Ціма, які ёсць у калодзе «Каляды»:
- Шчаўкунчык. Шырока адкрываеце і зачыняеце рот, раскусваючы арэх, потым марш цацачнага салдаціка.
- Снежная каралева. Халодны позірк, рукі, ад якіх усё замярзае, і сані, што ляцяць праз завею.
- Марозка. Стары дзед у лесе пытаецца «Цёпла табе, дзяўчынка?», а вы трасяцеся ад холаду і ківаеце.
- Скрудж. Скупы стары лічыць манеты і хавае іх ад усіх, а потым раптам усім раздае.
- Малы Цім. Хлопчык з мыліцай, які ўсміхаецца і жадае ўсім добрага свята.
Такі раўнд асабліва любяць бабулі і дзядулі: многія з гэтых гісторый яны ведаюць лепш за ўнукаў і з задавальненнем іх паказваюць.
Як арганізаваць шарады на Каляды: план вечара
- Падзяліцеся на каманды па пакаленнях або змешана. «Дзеці супраць бацькоў» дае азарт, змешаныя каманды дапамагаюць малым.
- Падрыхтуйце карткі загадзя. Кожны госць можа напісаць па 3-5 калядных слоў, гэта займе пяць хвілін.
- Пакладзіце іх у калядны насок або шапку. Цягнуць словы адтуль весялей, чым з міскі.
- Таймер 60 секунд, для дзяцей да сямі гадоў 90 секунд.
- Пераможцам падарунак. Сімвалічны: мандарын, пернік, права першым адкрыць свой падарунак.
- Калядная «каза» на фінал. Каманда, якая прайграла, моўчкі паказвае калядоўшчыкаў з казой, а пераможцы адгадваюць, хто ў іх кім быў. Так ніхто не застаецца ў крыўдзе.
Калі за сталом ёсць госці, якія не ведаюць беларускіх традыцый, пачніце з лёгкага раўнду «Ёлка, снегавік, падарункі», а калядоўшчыкаў і куццю пакіньце на другі круг, калі ўсе ўжо разгуляліся.
Падрабязныя правілы ёсць у артыкуле як гуляць у шарады, а калі святы працягваюцца, наступны вечар можна прысвяціць шарадам на Новы год.
