डम्ब शराड्सका लागि नेपाली गीत: अभिनय गरेर बुझाउने हिट गीत
डम्ब शराड्सका लागि नेपाली गीत छान्दा धेरैले सुनेका गीत राख्नुहोस्: रेशम फिरिरी जस्ता लोकगीत, नेपथ्यका गीत, दशैं तिहारका धुन र चर्चित नयाँ गीत। माइकको इशारापछि शब्द गन्नुहोस्। गुनगुनाउन नपाइने भएकाले नाच र बाजाको अभिनयले सहयोग लिनुहोस्।
गीतको नाम नबोलीकन कसरी बुझाउने?
गीतको अभिनय फिल्मको भन्दा अलि गाह्रो हुन्छ, किनकि धेरै गीतका नाम भावनामा आधारित हुन्छन्। यो क्रम अपनाउनुहोस्:
- गीतको इशारा: मुखअगाडि माइक समातेझैं गर्ने। आवाज निकाल्नु र ओठ चलाउनु भने हुँदैन।
- शब्दको संख्या: औंलाले गीतको नाममा कति शब्द छन् देखाउने।
- मुख्य शब्दबाट सुरु: जुन शब्द चित्रजस्तो देखाउन सकिन्छ, त्यही पहिले।
- गायक वा ब्यान्डको संकेत: टोली नजिक पुग्यो भने गितार बजाएर वा मादल ठोकेर गीतको प्रकार बुझाउने।
- उस्तै सुनिने शब्द: कान तानेर संकेत गर्ने र मिल्दोजुल्दो सजिलो शब्द देखाउने।
सबै हातका संकेत डम्ब शराड्सका इशारा मा विस्तारमा छन्।
डम्ब शराड्सका लागि नेपाली गीत: कुन सजिला छन्?
यी गीत धेरैजसो नेपाली घरमा सुनिएका छन्, त्यसैले मिश्रित उमेरको भेलामा पनि चल्छन्:
| गीत | अभिनय गर्ने तरिका |
|---|---|
| रेशम फिरिरी | हातमा रुमाल लिएर हावामा फरफराउने, अनि उड्ने चाल देखाउने |
| सयौं थुँगा फूलका | फूलको माला उनेको देखाउने, सावधान भएर उभिने |
| देउसी रे | समूहमा घरघर पुगेर ढोका ढकढक्याउने, नाच्दै आशिष मागेको |
| मालश्री धुन | टीका लगाउने, जमरा सिउरिने र शान्त भावले शिर झुकाउने |
| कुटु मा कुटु | हात हल्लाउँदै ठुमका लगाएर नाच्ने |
देउसीको अभिनय हाम्रो चाडपर्व डेकको “देउसी रे भैलो गाउनू” कार्डसँग मिल्छ, त्यसैले चाडपर्व राउन्डमा पनि प्रयोग गर्न सकिन्छ।
कुन ब्यान्ड र गायकका नाम राख्ने?
गीतको नाम गाह्रो लाग्यो भने गायक वा ब्यान्डको नाम दिनुहोस्। तलका नाम हाम्रो ब्यान्ड डेक र चर्चित व्यक्तित्व डेक मा छन्:
- नेपथ्य: स्टेजमा गितार बजाउँदै भीडतिर हात हल्लाउने। रेशम, छेक्यो छेक्यो वा भेडाको ऊन जस्तो जस्ता यिनका चर्चित गीत पनि छुट्टै पर्चीमा राख्न सकिन्छ।
- १९७४ ए.डी.: एक, नौ, सात र चार औंला क्रमैसँग उठाएर अंक देखाउने (हावामा लेख्न भने नपाइने), अनि ब्यान्ड बजाएको देखाउने।
- मंगोलियन हार्ट्स: मुटुको आकार बनाउने, र उत्तरतिर टाढा औंल्याउने।
- अल्बाट्रस: ठूला पखेटा फैलाएर समुद्रमाथि उडेको चरा बन्ने।
- नारायण गोपाल: शान्त भावले हार्मोनियम बजाउँदै गाएको नक्कल। ठूला पुस्ताले तुरुन्तै चिन्छन्।
अंग्रेजी गीत सुन्ने किशोरकिशोरीका लागि द बिटल्स, आबा र इम्याजिन ड्र्यागन्स जस्ता अन्तर्राष्ट्रिय ब्यान्ड पनि ब्यान्ड डेकमा छन्, तर यिनलाई गाह्रो तहमा राख्नुहोस्।
नाचका चाल र बाजाले कसरी मद्दत गर्छन्?
गीतको राउन्ड मात्र खेल्दा थकाइ लाग्न सक्छ। बीचमा नाच र बाजाका राउन्ड राख्दा सबै उठेर रमाउँछन्।
नाचका चाल (नाचका चालहरू डेकबाट):
- झ्याउरे नाच: कम्मर हल्लाउँदै ताल मिलाएर पाइला चाल्ने।
- साकेला (उभौली/उधौली) नाच: गोलो घेरा बनाएर हात उठाउँदै नाच्ने।
- धिमे बाजासँग नाच्नू: एउटा हातले धिमे ठोक्दै उफ्रिने।
- घाटु नाच र थारु सखिया नाच: गाह्रो तहका लागि, जानकारहरूले मात्र चिन्ने।
- मुनवाक र रोबोट डान्स: बच्चा र किशोरलाई सजिलो।
बाजा (बाजाहरू डेकबाट): मादल (काँधमा भिरेर दुवैतिर हातले ठोक्ने), बाँसुरी (तेर्सो समातेर औंला चलाउने), तबला, सितार र पँछे बाजा। बाजा देखाउँदा आवाज नगर्नुहोस्, हातको चाल नै पर्याप्त हुन्छ।
लोक दोहोरी र नयाँ गीतलाई कसरी मिसाउने?
नेपाली गीतको संसार ठूलो छ, त्यसैले पर्चीलाई तीन भागमा बाँड्दा सबै पुस्ता खुसी हुन्छन्:
| भाग | कस्ता गीत | कसका लागि सजिलो |
|---|---|---|
| लोकगीत र दोहोरी | रेशम फिरिरी, सालैजो, दोहोरीका भाका | हजुरबुबा हजुरआमा र गाउँघरका आफन्त |
| सदाबहार आधुनिक गीत | नारायण गोपालका गीत, राष्ट्रिय गीत | आमाबुबाको पुस्ता |
| ब्यान्ड र नयाँ गीत | नेपथ्य, १९७४ ए.डी., हालका चर्चित गीत | किशोर र युवा |
दोहोरीको अभिनय गर्दा दुई जनाले आमनेसामने उभिएर जवाफ फर्काएको देखाउनु पर्ने हुन्छ, त्यसैले यसलाई रिभर्स डम्ब शराड्स जस्तो टोलीले सँगै अभिनय गर्ने ढाँचामा खेल्दा झन् रमाइलो हुन्छ।
एउटा गीत सुरुदेखि अन्त्यसम्म कसरी देखाउने?
उदाहरणका लागि “रेशम फिरिरी” लिऔं। यो गीत धेरैले चिनेको भए पनि दुवै शब्द सिधै देखाउन गाह्रो छन्, त्यसैले क्रम मिलाएर जानुपर्छ:
- माइक समातेर गाएको नक्कल गर्ने, ताकि टोलीलाई गीत हो भन्ने थाहा होस्।
- दुई औंला उठाएर नाममा दुई शब्द छन् भनेर देखाउने।
- पहिलो शब्दका लागि एक औंला देखाउने, अनि आफ्नो कुर्ता वा गलबन्दी छोएर चिल्लो कपडा सुम्सुम्याएको भाव दिने। टोलीले “कपडा”, “रेशम” भन्दै नजिक पुग्छ।
- दोस्रो शब्दका लागि दुई औंला देखाउने, अनि हातमा रुमाल लिएर हावामा फिरफिर घुमाउने।
- टोलीले गीत चिनेपछि टाउको हल्लाउँदै ताली बजाएको देखाउने, बोल्नु भने पर्दैन।
यही तरिका अरू गीतमा पनि लागू हुन्छ: शब्दको अर्थ देखाउन नसकिने भए गीत सुनिने ठाउँ, जस्तै बिहे, दशैंको पिङ वा कलेजको कार्यक्रम, देखाएर संकेत दिनुहोस्।
गीतको राउन्डमा प्रायः हुने गल्ती के हुन्?
- गुनगुनाउने: धेरैले अनजानमै धुन गुनगुनाउँछन्। सुरुमै नियम स्पष्ट पार्नुहोस्।
- ओठ चलाउने: गीतका शब्द ओठले बोलेझैं गर्नु पनि नियम विपरीत मानिन्छ।
- धेरै लामो गीत: पूरा पङ्क्ति भएको नाम नदिनुहोस्, दुई तीन शब्दको नाम राख्नुहोस्।
- एकै पुस्ताका गीत मात्र: सबै गीत एउटै उमेरले मात्र चिन्ने भए अरूलाई खेल्न मन लाग्दैन।
- गीत र फिल्म छुट्याउन बिर्सने: फिल्मी गीत दिँदा पहिले गीतकै इशारा गर्नुहोस्, नत्र टोलीले फिल्मको नाम अनुमान गर्न थाल्छ।
- पर्ची पढेर हाँस्ने: पर्ची हेरेपछि अभिनयकर्ताले हाँसेर वा मुख बिगारेर सुराक दिनु हुँदैन। एक सेकेन्ड सोचेर मात्र सुरु गर्नुहोस्।
- अंक गन्ने मान्छे नहुनु: गीतको राउन्डमा विवाद धेरै हुन्छ, त्यसैले एक जना निर्णायक र एक जना समय हेर्ने व्यक्ति पहिल्यै तोक्नुहोस्।
पर्ची लेख्ने समय नभए Act Up एपमा फोन निधारमा राखेर ब्यान्ड, नाच र बाजाका डेक खेल्न सकिन्छ, साथीहरूले अभिनय गर्छन् र फोन झुकाएर अंक वा पास गरिन्छ।